Matrix ONE

Vandaag is Matrix ONE feestelijk geopend op Amsterdam Science Park, in bijzijn van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema en tal van academici, studenten en ondernemers. Het bedrijfsgebouw heeft zes verdiepingen en is bedoeld om de samenwerking tussen bedrijfsleven en wetenschap te stimuleren. De structuur is volledig demontabel en ook op andere fronten worden de grenzen van duurzaamheid opgerekt. Zo wekt het 13.000 m2 tellende gebouw de energie die het gebruikt grotendeels zelf op, waarmee het voldoet aan de strengste Amsterdamse energienormen. Het gebouw stimuleert daarnaast een gezonde leefstijl door het trappenhuis centraal te stellen en de inpandige fietsenstalling zichtbaar en toegankelijk te maken vanuit het atrium. Matrix ONE is BREEAM Excellent gecertificeerd en huisvest ook het nieuwe SustainaLab van de Universiteit van Amsterdam, dat werkt aan technologieën voor een duurzame toekomst.

Matrix ONE is het grootste gebouw van de zeven die samen het Matrix Innovation Center vormen, onderdeel van Amsterdam Science Park. Hier werken wetenschappers en ondernemers aan duurzame oplossingen voor huidige en toekomstige problemen. Matrix ONE bevat wetenschappelijke laboratoria en kantoren voor bedrijven als Qualcomm, Photanol, Skytree en FUL Foods. Matrix ONE is opvallend transparant en sociaal, met verschillende gedeelde faciliteiten gericht om mensen zich welkom te laten voelen.

Duurzaamheid is een rode draad in het ontwerp. De basisstructuur van het gebouw bestaat uit een stalen frame met platen zonder vaste verbindingen. Het gebruikelijke beton op de prefab vloerelementen is weggelaten en gecompenseerd met dunne stalen verbanden. Hierdoor is het gebouw volledig demonteerbaar en aan te passen aan de verschillende gebruikers. Aan het einde van de levensduur kan het gebouw gemakkelijk weer uit elkaar worden gehaald, waarbij meer dan 90 procent van het materiaal kan worden gerecycled.

Het hergebruik wordt vergemakkelijkt door Madaster, een materialenpaspoort dat inzicht geeft in de gebruikte materialen, producten en de CO2-opslag. Op het dak genereert 1.000m2 aan zonnepanelen de energie van het gebouw, terwijl op internet aangesloten verlichting en verwarming het energieverbruik helpen verminderen. De stroom voor kritieke laboratoriumapparatuur loopt via een apart circuit. Matrix ONE voldoet aan de ambitieuze Amsterdamse doelstellingen voor energie-prestaties en waterberging.

Matrix ONE is ook een sociaal gebouw: de zigzaggende paden op de campus lopen door op de gevel van het gebouw en binnen. Het interieurontwerp, waarvoor is samengewerkt met up architecture, voorziet in vele plekken waar mensen kunnen werken of elkaar ontmoeten; van het open atrium met restaurant tot een brede met hout beklede ‘sociale trap’ direct naast de hoofdentree met zitjes waar gebruikers rustig kunnen werken of bijpraten. Per verdieping zijn er koffiebarretjes, de trappen zijn voorzien van weelderige groene plantwanden, die goed zichtbaar zijn van buitenaf. Vilten afwerkingen van de muren verbeteren de akoestiek en zorgen voor een rustige en intieme sfeer. Naast een restaurant en een café in het atrium heeft het gebouw een auditorium met 100 zitplaatsen en op de bovenste verdieping ‘Club Matrix’, een bar met uitzicht over het hele Science Park.

‘Matrix ONE is een markant oriëntatiepunt geworden dat perfect is geïntegreerd in Amsterdam Sciencepark,’ zegt MVRDV-partner Frans de Witte. ‘Met De Vries en Verburg Bouw hebben we een aannemer gevonden die deze duurzame bouw aankan. Het is best een uitdagende klus om alle ruimtes flexibel te maken. Zo kan kantoorruimte straks met kleine aanpassingen laboratoriumruimte worden en omgekeerd. Aanvullend biedt de gemeenschappelijke sociale ruimte met zijn vele trappen een goede mogelijkheid voor educatie. Doordat Matrix ONE meerdere bedrijven en laboratoria huisvest, biedt het kansen voor een nieuw soort spirit, voor kruisbestuiving en innovatie. Als meest prominente van de Matrix-gebouwen wil Matrix ONE een duurzaam voorbeeld zijn voor de andere gebouwen op Science Park en daarbuiten.’

Matrix ONE stimuleert een gezonde levensstijl: de locatie van de sociale trap moedigt mensen aan om de trap te gebruiken in plaats van de liften, die zich dieper in het gebouw bevinden en toegankelijk zijn via het atrium. Aan de achterzijde van het gebouw biedt een tweede ingang toegang tot een bovengrondse fietsenstalling, direct bereikbaar en zichtbaar vanaf het atrium. Dankzij alle duurzaamheids- en gezondheidsmaatregelen is het gebouw BREEAM-Excellent gecertificeerd.

Circulariteit

• Matrix ONE heeft een volledige demonteerbare structuur met elementen die opnieuw kunnen worden gebruikt in soortgelijke hoogwaardige constructies. De elementen zijn verdeeld in categorieën op basis van hun verwachte levensduur: zo hebben meubels de kortste levensduur en de draagstructuur de langste. De lagen met een kortere levensduur kunnen worden bijgewerkt of verwijderd zonder gevolgen voor de volgende laag.
• De primaire structuur van Matrix ONE bestaat uit een stalen frame en geprefabriceerde platen zonder vaste verbindingen. De standaard laag stortbeton bovenop de prefab vloerelementen is weggelaten en wordt gecompenseerd door dunne stalen verbanden onder de vloer.
• De gevel- en interieurelementen hebben circulaire eigenschappen. De aluminium gevelmodules zijn direct op de houten gevels geschroefd en de vilten wandbekleding is gemonteerd als (cradle to cradle gecertificeerde) modules die in metalen profielen zijn gehangen.
• Het digitale model van het gebouw bevat meer dan 120.000 elementen en is opgenomen in Madaster, een online database die alle in het gebouw gebruikte materialen documenteert voor mogelijk toekomstig hergebruik.
• De geoptimaliseerde staalstructuur met kolommen maakt een open en flexibele indeling van de kantoren mogelijk. De overspanningen zijn bewust klein om de dikte van de betonvloeren te verminderen en zo CO2 te besparen.
• Alle binnenwanden kunnen worden verplaatst of verwijderd, waardoor verschillende interieurconfiguraties mogelijk zijn, wat het interieur toekomstbestendig maakt.
• De afwerkvloeren van de werkruimtes lopen door onder de wanden, tijdelijke muren kunnen worden geplaatst waar nodig. De vloeren bestaan grotendeels uit hernieuwbare materialen en zijn relatief eenvoudig te vervangen.
• De modulaire installaties zijn gebaseerd op een raster van 1,8 meter met behulp van standaard geprefabriceerde elementen. Door de installatiekanalen te concentreren in de gangen en ze open te laten, kunnen ze gemakkelijk worden aangepast en onderhouden, zonder dat plafonds open hoeven. Dit betekent minder materiaalkosten en scheelt afval.
• Een waterreservoir onder het gebouw voldoet aan de Amsterdamse regels voor het vasthouden van regenwater. Door het water ónder het gebouw op te slaan in plaats van op het dak is het gewicht op het dak verminderd, met als gevolg materiaal- en CO2-besparing.

Energie en comfort

• Matrix ONE presteert bijna energieneutraal (EPC=0,14) dankzij het efficiënte ontwerp.
• De compacte vorm van het gebouw resulteert in een optimale vloer/gevelverhouding, waardoor zowel op materialen als op energieverbruik wordt bespaard.
• Het gevelontwerp, het atrium en de geoptimaliseerde vloerdieptes zorgen voor goede daglichtomstandigheden in alle werkplekken en een vermindering van het energieverbruik voor verlichting.
• Alle werkplekken hebben automatische zonneschermen voor meer comfort op zonnige dagen en vermindering van de koelingsbehoefte.
• De sociale trap op de zuidelijke hoek van het gebouw heeft een "tussenklimaat" met natuurlijke ventilatie. Verse lucht komt het gebouw binnen via ventilatieopeningen in de vloer en verlaat het gebouw via het te openen dak boven de trap. Dit zorgt voor een comfortabel klimaat met low-tech oplossingen wat scheelt in materiaal- en energieverbruik.
• Het groene dak helpt de bovenste verdiepingen van het gebouw te isoleren en te koelen.
• Zonnepanelen bedekken het volledige dak, in totaal 1.000 m2, en genereren groot deel van de energie die het gebouw gebruikt.
• Het warmtepompsysteem van Matrix ONE is aangesloten op een ondergrondse warmte-koudeopslag.
• De lucht die de werkruimtes verlaat, wordt boven in het atrium teruggewonnen en verwarmt de binnenkomende verse lucht voor.
• De gebruikers bedienen en regelen de temperatuur en verlichting in hun werkruimte met een telefoon-app. Deze app, in combinatie met sensoren in de ruimtes van het gebouw, helpt om de prestaties van de mechanische en elektrische systemen te controleren en te optimaliseren.
• De collectieve ruimtes hebben verlichtingssystemen die verbonden zijn met bewegingssensoren.
• In het atrium en de sociale trappen zorgen planten, bomen en groene wanden voor een gunstig binnenklimaat, groen vergroot het welzijn van de gebruikers.

Sociale interactie

• Het gebouw heeft vele sociale en collectieve ruimtes waar gebruikers elkaar kunnen ontmoeten of met elkaar samenwerken.
• Een openbare route doorsnijdt de begane grond van het gebouw en verbindt de belangrijkste sociale ruimten van Matrix ONE, zoals de sociale trap, het auditorium en het restaurant. Het gebouw heeft hierdoor een open en uitnodigende uitstraling.
• Matrix ONE is strategisch gelegen in het hart van Amsterdam Science Park en is goed verbonden met het openbaar vervoer. Bushaltes bevinden zich naast het gebouw. Treinstation Amsterdam Science Park ligt op 10 minuten loopafstand.
• De inpandige fietsenstalling stimuleert het gebruik van fietsen voor woon-werkverkeer. Deze ruimte verbindt de campus visueel met het atrium van het gebouw. Van daaruit hebben gebruikers direct toegang tot een kleedkamer met douches.
• Het planontwerp van Matrix ONE stimuleert fysieke beweging en het gebruik van trappen. De trappen hebben een prominente positie en aantrekkelijke voorzieningen. De lift is discreet naast het atrium geplaatst.
• Enkele op het noordoosten gerichte gevelmodules van Matrix ONE herbergen nestkasten voor vogels. Het dak bevat ook grindbedden voor nesten en een insectenhotel om de biodiversiteit van de campus te versterken.

MVRDV

MVRDV is in 1993 in Rotterdam opgericht door Winy Maas, Jacob van Rijs en Nathalie de Vries. Het bureau realiseert studies en projecten op het gebied van architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur. Met projecten zoals Villa VPRO en het wooncomplex WoZoCo in Amsterdam heeft MVRDV een richtinggevende positie verworven in de internationale architectuur. Het werk van MVRDV wordt wereldwijd gepubliceerd en heeft verschillende internationale prijzen verkregen. De monografische publicaties FARMAX (1998) en KM3 (2005) illustreren het werk van het Rotterdamse bureau dat ook software voor architectuur en stedebouw ontwikkelt. De 75 architecten, ontwerpers en medewerkers van MVRDV creëren projecten in een multidisciplinair collaboratief ontwerpproces en passen innovatieve en duurzame technologieën toe.